Obowiązek alimentacyjny jest szczególnym świadczeniem i to nie tylko ze względu na cel, któremu służy, a więc zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb osoby uprawnionej, lecz ze względu również na fakt, że obowiązek ten nie trwa przez z góry określony czas. Jak słusznie bowiem stwierdził Sąd Rejonowy Warszawa- Śródmieście w wyroku z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt: III RC 273/14: „Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dziecka stanowi uszczegółowienie ogólnego obowiązku „troszczenia się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka” i należytego przygotowania go, odpowiednio do jego uzdolnień, do pracy zawodowej. Obowiązek ten nie jest ograniczony przez żaden sztywny termin, a w szczególności – przez termin dojścia przez alimentowanego do pełnoletności.

Nie jest także związany ze stopniem wykształcenia w tym sensie, że nie ustaje z chwilą osiągnięcia przez alimentowanego określonego stopnia podstawowego lub średniego wykształcenia albo wieku, w którym winien go osiągnąć. Jedyną miarodajną okolicznością, od której zależy trwanie bądź ustanie tego obowiązku, jest to, czy dziecko może utrzymać się samodzielnie”. Obowiązek alimentacyjny względem dzieci może więc trwać bardzo długo, czasem nawet kilkanaście lat, a na przestrzeni lat może się okazać, że zobowiązany nie jest w stanie świadczyć alimentów w pierwotnie określonej wysokości bądź uprzednio zasądzone alimenty przewyższać będą usprawiedliwione potrzeby uprawnionego, dlatego w takiej sytuacji przepisy przewidują możliwość modyfikacji świadczenia alimentacyjnego poprzez jego obniżenie.

Zgodnie z obowiązującymi uregulowaniami, w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego, powyższe oznacza zatem, że zmiana może dotyczyć zarówno sytuacji uprawnionego, jak i zobowiązanego poprzez pogorszenie albo poprawę ich sytuacji materialnej, co może skutkować zmianą wyroku alimentacyjnego, jeżeli w ocenie sądu rodzinnego będzie miało charakter istotny.

Żeby więc osoba zobowiązana do świadczenia alimentacyjnego uzyskała obniżenie tego świadczenia, w toku postępowania o obniżenie alimentów musi wykazać, że ograniczeniu uległy jej możliwości zarobkowe i majątkowe, przez co nie jest w stanie świadczyć alimentów w wysokości uprzednio określonej, bądź że pokrycie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego nie wymaga alimentów w zasądzonej wysokości, lecz w niższej. Powództwo o obniżenie alimentów zasadne zatem będzie w sytuacji, gdy w sposób istotny pogorszy się sytuacja majątkowa zobowiązanego do świadczenia.

W praktyce bardzo często o obniżenie alimentów wnosi więc np. rodzic, który na skutek kłopotów ze zdrowiem nie jest w stanie świadczyć pracy w takim wymiarze jak uprzednio, przez co zmniejszyły się jego możliwości zarobkowe, a więc i świadczenie alimentacyjne powinno ulec ograniczeniu. W takiej sytuacji również nie bez znaczenia jest fakt, że wówczas zwykle wzrastają także usprawiedliwione potrzeby zobowiązanego do świadczeń alimentacyjnych, np. poprzez konieczność zakupu leków, tak więc ta okoliczność również powinna być brana pod uwagę przez sąd podczas ustalania na nowo zakresu obowiązku alimentacyjnego.

Bardzo często zdarza się również, że zobowiązany do alimentów na nowo układa sobie życie i w nowym związku również pojawiają się dzieci, co oczywiście powoduje, że jego sytuacja materialna i finansowa ulega zmianie. W związku z posiadaniem nowej rodziny oczywiście nie można całkowicie uchylać się od obowiązku alimentacyjnego względem dziecka z poprzedniego związku, obowiązek alimentacyjny rodzica dotyczy bowiem wszystkich dzieci, jednakże pojawienie się kolejnych osób na utrzymaniu zobowiązanego z pewnością stanowi istotną zmianę stosunków, a zatem uzasadniać będzie obniżenie dotychczasowych alimentów.

Obniżenie alimentów uzasadnione będzie również wówczas, gdy co prawda możliwości majątkowe i zarobkowe zobowiązanego się nie zmieniły, jednakże zmienił się zakres potrzeb uprawnionego. Jak zostało na początku wskazane, świadczenie alimentacyjne nie jest zależne od uzyskania przez dziecko pełnoletności czy ukończenia szkoły, lecz to czy dziecko jest w stanie samodzielnie się utrzymać. Jeśli więc np. uprawniony do alimentów kontynuuje naukę na wyższej uczelni w trybie zaocznym i dodatkowo pracuje, to może się okazać, że co prawda jego praca nie wystarcza do samodzielnego utrzymania się, jednakże zarobione środki wystarczają na częściowe pokrycie kosztów utrzymania, a zatem uzasadnione będzie w takiej sytuacji obniżenie alimentów.

Pamiętać ponadto należy, iż możliwość zmiany wysokości alimentów z powodu zmiany stosunków dotyczy wszystkich obowiązków alimentacyjnych, również tych pomiędzy byłymi małżonkami, a zmiana orzeczenia dopuszczalna jest tylko w razie zmiany stosunków, która zaistniała po jego wydaniu, zaś jej ustalenie następuje przez porównanie stosunków obecnych z warunkami i okolicznościami poprzednio istniejącymi.

Kiedy można ubiegać się o obniżenie alimentów?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *