Alimenty są świadczeniem, które ma na celu zapewnienie osobie uprawnionej środków niezbędnych do zaspokojenia jej podstawowych potrzeb życiowych, z uwagi więc na swój wyjątkowy charakter podlegają one szczególnej ochronie prawnej, przede wszystkim jeżeli chodzi o ich egzekucję. W praktyce jednakże liczba dłużników alimentacyjnych nadal rośnie, gdyż przepisy nie są w stanie skutecznie przeciwdziałać wszystkim praktykom, które prowadzą do uchylania się od obowiązku alimentacyjnego, warto jednakże wiedzieć, że za niepłacenie alimentów przepisy przewidują także odpowiedzialność karną, może się więc okazać, że egzekucja komornicza nie jest najgorszym co może spotkać dłużnika alimentacyjnego.

Zgodnie bowiem z przepisami Kodeksu karnego, kto uporczywie uchyla się od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby i przez to naraża ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Ściganie za wskazane przestępstwo następuje na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego, jeżeli jednak pokrzywdzonemu przyznano odpowiednie świadczenia rodzinne albo świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, np. z funduszu alimentacyjnego, wówczas ściganie odbywa się z urzędu. 

Już niebawem zmiany! Zobacz wystąpienie na ten temat adwokata Jacka Sosnowskiego w TVP2

https://pytanienasniadanie.tvp.pl/29706098/nowe-prawo-ostre-kary-dla-alimenciarzy

Odpowiedzialności karnej za przestępstwo uchylania się od alimentów będzie podlegać więc ta osoba, która zobowiązana jest do świadczenia alimentacyjnego na podstawie przepisów ustawy bądź orzeczenia sądowego, jednakże od tego obowiązku uporczywie się uchyla, przez co naraża uprawnionego na niemożność zaspokojenia jego podstawowych potrzeb. Istotne zatem jest, że niezaistnienie po stronie zobowiązanego choćby jednej ze wskazanych powyżej okoliczności warunkujących odpowiedzialność karną spowoduje, że osoba taka nie popełni przestępstwa. Jeśli więc zobowiązany nie płaci alimentów, gdyż w związku z kłopotami zdrowotnymi nie może świadczyć pracy i zarobkować, wówczas taka osoba nie popełnia przestępstwa niealimentacji, gdyż jej zachowaniu nie można przypisać cechy uporczywego uchylania się, a więc nie można jej zarzucić, że świadomie nie spełnia ciążącego na niej obowiązku. 

Odpowiedzialność karną za niepłacenie alimentów poniesie zatem tylko taka osoba, która ma realną możliwość przekazywania świadczenia, jednakże nie wypełnia ciążącego na niej obowiązku, gdyż po prostu nie chce. Na temat uporczywego uchylania się od obowiązku alimentacyjnego wypowiedział się również Sąd Najwyższy, m.in. w wyroku z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. akt: III KK 144/07, w którym wskazał, iż „Jednym ze znamion przestępstwa niealimentacji jest uporczywość uchylania się od obowiązku alimentacyjnego, a zatem wystąpienie po stronie sprawcy złej woli polegającej na umyślnym uchylaniu od tej powinności, mimo możliwości jej wykonywania. Tym samym, w wypadku zaistnienia obiektywnej niemożności łożenia na utrzymanie, z oczywistego powodu wyłączone będzie przypisanie sprawcy winy, stanowiącej konieczny warunek odpowiedzialności karnej. Do tego rodzaju okoliczności, które wyłączają umyślność w zakresie zaniechania wykonywania obowiązku alimentacyjnego, bez wątpienia należy pozbawienie wolności osoby, na której obowiązek tego rodzaju spoczywa, o ile w tym okresie czasu nie ma on możliwości zarobkowania lub innych źródeł majątkowych, z których możliwa była realizacji należności alimentacyjnych”.

Kolejnym warunkiem przypisania odpowiedzialności karnej za popełnienie przestępstwa uchylania się od alimentów jest uporczywość w takim zachowaniu, przez co należy rozumieć sytuację, w której dana osoba nie spełnia ciążącego na niej obowiązku pomimo wezwań, ostrzeżeń i innych środków mających na celu skłonienie jej do zmiany zachowania. Zgodnie zaś z orzecznictwem sądowym, uporczywym uchyleniem się od płacenia alimentów jest tylko taka sytuacja, gdy sprawca mając ku temu realne i faktyczne możliwości alimentów nie płaci i czyni to celowo. 

W tym samym orzeczeniu sąd ponadto wskazał, iż przesyłanie kwot niższych od zasądzonych, z uwagi na konieczność równoczesnego zapewnienia utrzymania siebie i dziecka pochodzącemu z innego związku nie może być uznane za uchylanie się od spełnienia obowiązku alimentacyjnego. W innym z kolei wyroku sąd uznał, że krótki – dwumiesięczny okres nie spełnia ustawowego znamienia „uporczywości”, nie płacenie alimentów jedynie przez krótki okres czasu powoduje więc, że takiej osobie nie można więc przypisać winy i odpowiedzialności karnej.

Ostatnią przesłanką warunkującą odpowiedzialność karną za przestępstwo niealimentacji jest to, że działanie osoby zobowiązanej musi spowodować niebezpieczeństwo niemożności zaspokojenia potrzeb uprawnionego do alimentów, żeby więc ta przesłanka została spełniona wystarczy samo narażenie osoby uprawnionej na brak środków utrzymania.

Kiedy osoba, która nie płaci alimentów naraża się na odpowiedzialność karną?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *