Z uwagi, iż alimenty są szczególnym świadczeniem, które ma na celu zapewnienie osobie uprawnionej środków niezbędnych do zaspokojenia jej usprawiedliwionych potrzeb, również regulacje dotyczące ich egzekwowania zostały skonstruowane w nieco inny sposób, tak aby uzyskanie należnych świadczeń było bardziej skuteczne i niezbyt oddalone w czasie. Praktyka pokazuje jednakże, że pomimo uprzywilejowanych regulacji na gruncie prawa cywilnego w zakresie alimentów, oraz zagrożenia karą za uchylanie się od ich płacenia na gruncie Kodeksu karnego, uprawnieni do alimentów nadal mają duże problemy, żeby uzyskać należne im świadczenie.

Rozwiązanie wskazanego problemu ma jednakże stanowić niedawna nowelizacja Kodeksu karnego, która zaostrzyła odpowiedzialność karną za przestępstwo uchylania się od alimentów, zatem już wkrótce będziemy mogli się przekonać czy sytuacja rzeczywiście się poprawiła i czy zmniejszyła się liczba osób uchylających się od obowiązku alimentacyjnego.

Zgodnie z regulacjami, które zaczęły obowiązywać z dniem 31 maja 2017 r., kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Jeżeli zaś sprawca wskazanym zachowaniem naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Przypomnijmy, w uprzednio obowiązującym stanie prawnym, grzywnie, karze ograniczenia wolności albo karze pozbawienia wolności do lat 2 podlegał ten, kto uporczywie uchylał się od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby i przez to narażał ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, co w praktyce sprowadzało się do tego, że jeżeli zobowiązany przekazywał tylko część świadczenia tytułem alimentów bądź nie uiszczał ich wcale, gdyż np. przebywał w więzieniu i nie podejmował żadnej pracy zarobkowej, takiej osobie nie można było przypisać popełnienia przestępstwa niealimentacji, gdyż brak było znamienia „uporczywości”.

Na gruncie nowych przepisów odpowiedzialność karna została znacznie zaostrzona, gdyż karze za uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego będzie podlegać każdy, którego zaległości w zakresie alimentów stanowią równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, jeśli więc zobowiązany przekazuje tylko część należnego świadczenia to z momentem, gdy zaległości w alimentach wobec uprawnionego odpowiadać będą przynajmniej trzem świadczeniom okresowym, a wcześniej czy później się tak stanie jeśli alimenty nie będą regulowane w całości, wówczas taka osoba popełni przestępstwo niealimentacji. W poprzednio obowiązującym stanie prawnym zobowiązany nie podlegałby w takiej sytuacji odpowiedzialności karnej, gdyż, jak zostało powyżej wskazane, brak byłoby znamienia „uporczywości”.

Ściganie wskazanego przestępstwa, tak jak poprzednio, następuje na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego. Jeżeli jednak pokrzywdzonemu przyznano odpowiednie świadczenia rodzinne albo świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, ściganie przestępstwa niealimentacji odbywa się z urzędu.

Nowością ponadto jest wprowadzenie regulacji, która stanowi, że nie podlega karze sprawca przestępstwa uchylania się od alimentów, jeżeli nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego, osoba ta uiściła w całości zaległe alimenty. Jeśli zaś poprzez niepłacenie alimentów osoba uprawniona została narażona na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, sąd wobec zobowiązanego odstępuje od wymierzenia kary, jeżeli nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego sprawca przestępstwa uiścił w całości zaległe alimenty, chyba że wina i społeczna szkodliwość czynu przemawiają przeciwko odstąpieniu od wymierzenia kary. Uchylenie się od poniesienie odpowiedzialności karnej przez osobę, która popełniła przestępstwo niealimentacji jest zatem możliwe nawet wtedy, gdy organy ścigania podejmą odpowiednie kroki prawne, warunkiem uniknięcia kary jednakże jest uiszczenie zaległych alimentów.

Nowe przepisy odnośnie alimentów – co dokładnie się zmienia?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *